5 lời khuyên hữu ích trong cuộc sống vợ chồng

Bản thân cuộc sống vốn đã phức tạp, nếu bạn cứ nhất quyết quan điểm hoặc thủ cựu, hay quá nhẫn nhục đều không tốt. Dưới đây là những điều bạn nên tham khảo và vận dụng để cuộc sống với các mối quan hệ xung quanh trở nên tươi đẹp.

1. bướng bỉnh là điều không nên

Khi còn là một đứa trẻ, cha mẹ thường cho qua toàn bộ những gì con cái họ tỏ ra là kẻ cứng đầu, cứng cổ và cho rằng điều đó khôn cùng thường nhật. Khi trưởng thành và có công việc, liệu có phải toàn bộ các đồng nghiệp của bạn sẽ bỏ qua đặc điểm này để bao dung với bạn?

Thật sai lầm khi bạn không muốn nghe bất kỳ lời khuyên nào chỉ vì sự bướng bỉnh của bạn. Bạn sẽ chẳng thể giải quyết bất kỳ vấn đề gì trong cuộc sống nếu cứ nhất mực với sự ngang bướng của mình. Bởi vì, bướng bỉnh không những không đem lại một mối quan hệ tốt đẹp mà còn gây ra thêm những vấn đề mới.

2. Biết yêu bản thân

"Khi bạn đang ở trong một mối quan hệ nào đó, đừng nên quên yêu chính mình." Đây là điều bạn nên ghi nhớ. Bạn có thể săn sóc cho bất kì ai một cách hết lòng, nhưng không nên đánh mất bản thân. Yêu bản thân mình không có tức là ích kỷ, nó mang nghĩa in dấu, theo đuổi ước mơ của mình và được hạnh phúc.

3. Không gian sống hòa bình là ưu tiên số một

Mỗi xung đột có thể được giải quyết một cách hòa bình. Đây là điều nên cố gắng thực hiện. Nếu bạn là người nóng tính, bạn khó có thể giữ im lặng khi không thích một điều gì đó. Việc cáu giận dẫn đến khó kiểm soát bản thân, thậm chí hò hét, khóc lóc hoặc quăng bát đĩa…Hãy cố tiết chế và kiểm soát hành vi để các mối quan hệ xung quanh không bị ảnh hưởng. Cơm sôi nhỏ lửa là thành ngữ rất đúng trong việc giữ hòa khí khi có xung đột.

4. Biết chọn lựa

Mỗi lần phải đối mặt với một vấn đề nào đó và phải đưa ra chọn lựa là điều thường gặp trong đời sống. Bạn cần phải học cách để tự quyết định. Đây là một lời khuyên quý giá vị chỉ có bạn mới là người độc nhất vô nhị chịu bổn phận về sự chọn lọc và quyết định của mình. Các cặp vợ chồng nên thảo luận và cùng đưa ra quyết định, nhưng có những cảnh huống bạn bắt buộc phải độc lập và tự quyết định.

5. quý trọng tự do cá nhân chủ nghĩa

Bất cứ khi nào bạn muốn tận hưởng khoảng không gian tự do như dành một đêm giao lưu với bạn bè, tụ hợp với đồng nghiệp hoặc họ hàng… Hãy chủ động xếp đặt và thông tin với đối tác về dự định của mình. Việc tin tức và quý trọng tự do cá nhân giúp cho mối quan hệ của bạn tốt đẹp và hạnh phúc.

Người bạn trăm năm của bạn có thể không phải là người hoàn hảo, họ cũng có nhiều tội lỗi, giống như bít tất chúng ta. Tuy nhiên, để xây dựng một mối quan hệ hạnh phúc lâu dài, chúng ta hãy núm để loại bỏ các suy nghĩ tiêu cực và chủ động xây dựng lề thói hăng hái. 5 lời khuyên trên có có ích cho cuộc sống lứa đôi hay không, hãy thử ứng dụng.

Mai Hương/HVQY

( theo Amerikanka LifeStyle )

Sơn tra- vị thuốc kiện tỳ cho người béo phì

Tên khác: Chua chát, Sơn tra, Táo mèo, Sán sá (Tày), Co sam sa (Thái).

Tên khoa học: Crataegus pinnatifida Bunge (bắc sơn tra, sơn tra), Crataegus cuneata Sieb.et Zucc. (nam sơn tra, dã sơn tra); họ: Rosaceae.

Công dụng: Bổ (quả nhiều vitamin C). Kích thích tiêu hóa, huyết ứ, huyết áp cao (quả).

diễn tả cây

- Bắc sơn tra (Crataegus pinnatifida) là một cây cao 6m, cành nhỏ thường có gai. Lá dài 5 - 10cm, rộng 4 - 7cm, có 3 - 5 thùy, mép có răng cưa, mặt dưới dọc theo các gân có lông mịn, cuống lá dài 2 - 6cm. Hoa mẫu 5, hợp thành tán. Đài có lông mịn, cánh hoa màu trắng, 20 nhị. Quả hình cầu, đường kính 1 - 1,5cm, khi chín có màu đỏ thắm.

- Cây nam sơn tra hay dã sơn tra (Crataegus cuneata) cao 15m, có gai nhỏ 5 - 8mm. Lá dài 2 - 6cm, rộng 1 - 1,4cm, có 3 - 7 thùy, mặt dưới lúc đầu có lông, sau nhẵn. Hoa mẫu 5, hợp thành tán. Cánh hoa trắng, 20 nhị. Quả hình cầu đường kính 1 - 1,2cm, chín có màu vàng hay đỏ.

- Ở Việt Nam cây đang khai hoang với tên sơn tra hay chua chát, quả của hai loài cây khác nhau:

- Cây chua chát, còn gọi là sán sá (Tày) có tên khoa học Malus doumeri (Bois) Chev. Hay Docynia doumeri (Bois) Schneid, thuộc họ huê hồng (Rosaceae). Cây cao 10 - 15m, cây non có gai. Lá nguyên hình bầu dục dài 6 - 15cm, rộng 3 - 6cm, mép khía răng cưa. Hoa hợp thành tán từ 3 - 6 hoa, cánh màu trắng. Quả tròn hơi dẹt, khi chín ngả màu vàng lục, đường kính 5 - 6cm, cao 4 - 5cm vị chua hơi chát. Mùa hoa tháng 1 - 2, mùa quả tháng 9 - 10. Cây thường được khai khẩn ở Cao Bằng, Lạng Sơn.

- Cây táo mèo, còn gọi là chi tô di (Mèo) có tên khoa học Docynia indica (Mall.) Dec. cùng thuộc họ hoả hồng (Rosaceae). Cây nhỡ cao 5 - 6m, cây non có cành có gai. Lá đa dạng, ở cây non lá mọc so le, xẻ 3 - 5 thùy, mép có răng cưa không đều. Ở thời kỳ cây trưởng thành lá hình bầu dục dài 6 - 10cm, rộng 2 - 4cm, mép nguyên hoặc hơi khía răng. Hoa hợp từ 1 - 3 hoa, cánh hoa màu trắng. 30 - 50 nhị. Quả hình cầu thuôn, đường kính 3 - 4cm, khi chín màu vàng lục, có vị chua hơi chát. Mùa hoa tháng 3, mùa quả tháng 9 - 10.

Táo mèo mọc hoang và được trồng ở Lai Châu, Yên Bái, Sơn La, Lào Cai, độ cao trên 1.000m. ngoại giả còn cây Docynia delavayi (Franch.) Schneid mùa hoa tháng 3, mùa quả tháng 6 - 7. Lá cây này cứng hơn cây trên, mặt dưới lá có lông cũng dày hơn. Quả cũng rưa rứa nhưng có cuống dài hơn.

Phân bố, thu hái và chế biến

- Trước đây sơn tra hoàn toàn nhập từ Trung Quốc vào. Những năm gần đây ta đã thu mua táo mèo và chua chát dùng với tên sơn tra. Như chúng ta thấy hai cây này đều khác chi sơn tra thật (Crataegus) do đó cần nghiên cứu so sánh việc dùng.

- Quả sơn tra hay chua chát, táo mèo chín được hái về, thái ngang hay bổ dọc, phơi hay sấy khô.

Thành phần hóa học

- Theo sự nghiên cứu sơn tra Trung Quốc, các nhà nghiên cứu Trung Quốc đã thấy có axit xitric, axit tactric, vitamin C, hydrat cacbon và protit.

- Năm 1957 Viện Nghiên cứu Thực phẩm của Trung Quốc phân tích sơn tra thấy protit 0,7%, chất béo 0,2%; hydrat cacbon 22%; caroten 0,00082%; vitamin C 0,0089%.

- Sơ bộ nghiên cứu sơn tra Việt Nam (Lào Cai, Hoàng Liên Sơn) thấy có 2,76% tanin; 16,4% chất đường; 2,7% axit hữu cơ (tactric, xitric tính theo H2SO4).

- Các chất tan trong nước (cao khô) là 31% độ tan 2,25% tan hoàn toàn trong HCl ( Lê Ánh, Bộ môn dược liệu, 1961).

- Theo nghiên cứu của các nhà dược khoa Liên Xô cũ về quả sơn tra loài Crataegus Oxyacantha và Crataegus Sanguina Pall ngoài chất tani fructoza còn có chất cholin, axetylcholin phytoterin. Mới đây người ta lại còn thấy các axit hữu cơ thuộc loại tritecpen như axit oleanic, urso và crataegic.

- Trong hoa các loại sơn tra kể trên, có quexet quexitrin, tinh dầu và một số chất khác. Trong cây Crataegus Oxyacantha người ta còn thấy 2 chất đắng crataegin và oxyacanthin.

Tác dụng dược lý

- Quả sơn tra được Pootguôcxki B. B. (1951) và Checnuxep (1954) thuộc Liên Xô cũ nghiên cứu thấy chế phẩm của sơn tra làm tăng sự co bóp của cơ tim đồng thời làm giảm sự kích thích của cơ tim. Sơn tra còn làm tăng sự tuần hoàn ở mạch máu tim và mạch máu não, tăng độ nhạy của tim đối với tác dụng của các glucozit chữa tim.

- Hoa và lá sơn tra được quần chúng và y học châu Âu từ lâu làm thuốc chữa tim, trong thí điểm và trên lâm sàng, thuốc chế từ hoa và lá làm mạnh tim, điều hòa sự tuần hoàn, giảm kích thích của thần kinh.

Công dụng và liều dùng

hiện Đông y và Tây y dùng sơn tra với hai mục đích khác nhau.

Tây y coi sơn tra (hoa, quả, lá) là một vị thuốc đốn tác dụng trên tuần hoàn (tim, huyết quản) và giảm đau, an thần.

Đông y lại coi sơn tra là một vị thuốc đốn tác dụng trên bộ máy tiêu hóa.

Theo tài liệu cổ, sơn tra có vị chua, ngọt tính ôn vào 3 kinh tỳ, vị và can; tiêu được các thứ thịt tích trong bụng. Tuy nhiên, trong tài liệu cổ ghi về sơn tra còn nói thêm là sơn tra phá được khí, hành ứ, hóa đờm rãi, giải được độc cá, lở sơn, chữa tả lỵ, trị tích thối, huyết khối, giảm đau, song song ghi chú rằng: “Ăn nhiều sơn tra hao khí hại răng, những người gầy còm chớ ăn”.

Liều dùng trong Đông y: Ngày uống 3 - 10g dưới dạng sắc, uống một vị hoặc kết hợp với các vị thuốc khác.

Bài thuốc có vị sơn tra dùng cho người béo phì:

Triệu thị trừ chi giáng ứ ẩm gồm: câu kỷ tử 12g, hà thủ ô 12g, đan sâm 30g, uất kim 10g, phục linh 20g, thảo quyết minh 15g, sơn tra 15g, trạch tả 15g.

BS.CKII. HUỲNH TẤN VŨ

Cầu kính Rồng Mây Sapa chính thức ra mắt và đây là những hình ảnh check-in “rụng tim” đầu tiên của cư dân mạng

Chiếc cầu kính Rồng Mây ở Sapa sau sự cố hoãn khai học dịp 2/9 vừa qua rút cục cũng đã chính thức mở cửa cho du khách thăm quan. Ngay từ khi bắt đầu, đã có rất nhiều người đứng xếp hàng chờ để có được những trải nghiệm thú với cây cầu trong. Và tất nhiên, việc bước đi trên "không" như vậy sẽ không dành cho những ai yếu tim.

Cầu kính Rồng Mây ở Sapa đã chính thức khai trương vào ngày bữa nay.

Chiếc cầu đích thực cho ra được những thước phim vô cùng mãn nhãn.

Theo nhận xét của nhiều người thì cây cầu không ảo diệu như những hình ảnh được truyền trước đó nhưng bù lại vẫn rất hoành tráng và đáng để trầm trồ. Cầu Rồng Mây có độ dài 60m, độ cao lên tới 500m và được dựng gần sát vách núi. vớ phần kính của cầu được làm bằng kính trong, có tới 3 lớp để bảo đảm độ vững chắc.

Và ngay sau khi mở cửa chính thức, cư dân mạng đã có những tấm ảnh check-in trước tiên khôn xiết độc đáo ở cầu kính Rồng Mây Sapa.

Hai du khách trên chiếc cầu kính Rồng Mây. Ảnh: Nguyễn Duyên.

Một trải nghiệm chẳng thể nào tuyệt vời hơn. Ảnh: Nguyễn Duyên.

Những ai yếu tim thì đừng nên thử nhé! Ảnh: Nguyễn Duyên.

Những tấm ảnh khác trên cầu kính của Nguyễn Duyên.

Cây cầu kính này có hình tròn, với 4 đầu là 4 nhà xí, trong đó có 3 hố xí bằng kính và 1 chuồng xí dẫn lên khu vực vui chơi, nhà hàng, quán cà phê và các địa điểm "sống ảo" ở phía trên. Phải nói rằng giữa đất trời Sapa rộng lớn, ở bên dưới lại toàn là núi đá thì việc đứng lửng lơ giữa khoảng không sẽ cho du khách một thứ cảm giác khó có lời nào tả nổi.

Giữa vơi núi Sapa lại có một cây cầu kính tuyệt đẹp như thế này. Ảnh: Tuấn Nguyễn.

Phong cách "phản phúc" trên cầu kính. Ảnh: Tuấn Nguyễn.

Ngoài ra, cư dân mạng cũng có rất nhiều bức ảnh khác ghi lại những phút giây trước hết cầu kính Rồng Mây mở cửa.

CHIA SẺ 234

Trương Quỳnh Anh - Viện thẩm mỹ Khơ Thị

Trương Quỳnh Anh - Viện thẩm mỹ Khơ Thị https://www.thammyvienkhothi.com/dich-vu/tam-trang.html

Liên tiếp các ca tai biến kinh hoàng từ phẫu thuật thẩm mỹ: Những điều "nằm lòng" trước khi làm chuyên gia muốn bạn nhớ!

Dạo gần đây, tại một số viện thẩm mỹ, spa trên cả nước liên tục xảy ra những vụ tai biến kinh hoàng từ phẫu thuật thẩm mỹ. Trong đó, đáng lưu tâm hơn cả là trường hợp một nữ giới mang thai nhưng không hay biết vẫn đi tiến hành hút mỡ bụng như thường nhật (hẳn nhiên bác sĩ cũng không hay biết và làm thường nhật), một cô bé mới 13 tuổi đã đi nâng mũi trả góp tại một spa và bị mù mắt, một phụ nữ bị ngừng tim sau khi tiến hành nâng mũi…

Điều này khiến nhiều chị em khôn cùng hãi kinh. Đáng nói, giải phẫu nâng mũi, hút mỡ… hiện nay vốn rất thịnh hành? Tại sao gần đây lại có liên tiếp những vụ kinh hoàng, thậm chí mất mạng khiến người ham làm đẹp lo âu không biết đặt niềm tin vào đâu?

Thao tác gây mê cấp thiết phải làm ở các bệnh viện lớn

TS Nguyễn Huy Thọ khẳng định, hai kỹ thuật gây tê – gây mê là những kỹ thuật được quan hoài nhiều nhất trong quá trình thực hiện phẫu thuật thẩm mỹ nói chung. Dù là giải phẫu tạo hình thẩm mỹ cho khu vực nào, đây cũng là 2 thao tác người thực hành không thể bỏ qua. Và 2 khâu quan trọng này, không phải nơi nào cũng có thể thực hành được chu toàn, trừ những bệnh viện lớn.

• Tiến hành phẫu thuật cho người liên giới tính: Chuyên gia tiết lậu sự thực phía sau gây sốc Đọc ngay

"Trong khi gây tê có thể được làm tại những cơ sở thẩm mỹ, bệnh viện tư thì gây mê bức cần phải thực hiện tại các bệnh viện lớn, có hàng ngũ bác sĩ với tay nghề cao, cùng trang thiết bị đầy đủ mới bảo đảm thành công cho quá trình phẫu thuật thẩm mỹ", chuyên gia nhấn mạnh.

Hai kỹ thuật gây tê – gây mê là những kỹ thuật được quan hoài nhiều nhất trong quá trình thực hiện phẫu thuật thẩm mỹ nói chung.

Trước khi tiến hành gây tê trong phẫu thuật thẩm mỹ cần phải thử thuốc trước

dù rằng có thể làm ngay tại thẩm mỹ, bệnh viện tư nhưng việc gây tê không vì thế mà có thể làm một cách tùy tiện. Trong quá trình gây tê, TS Thọ khẳng định cấp thiết phải thử thuốc trước để tránh tình trạng sốc phản vệ. mặc dầu điều này rất hiếm khi xảy ra nhưng không có tức là không bao giờ có.

Trong trường hợp này, bệnh nhân bị sốc phản vệ không được hồi sức cấp cứu kịp thời thì cực hiểm nguy. Sốc phản vệ do cơ địa dị ứng sẽ nhanh chóng dẫn đến trụy tim mạch, nguy cơ tử vong cực cao. Do đó, gây tê cũng là bước khôn xiết quan yếu trong phẫu thuật thẩm mỹ.

dù rằng có thể làm ngay tại thẩm mỹ, bệnh viện tư nhưng việc gây tê không bởi vậy mà có thể làm một cách tùy tiện.

Thao tác cầm máu trong quá trình giải phẫu thẩm mỹ cần đảm bảo

giải phẫu thẩm mỹ nói chung có thể gây chảy máu nhiều, nhất là nâng ngực. Nếu quá trình cầm máu không tốt, tràn máu, tràn khí vào khoang phế mạc, gây ép phổi cũng là một biến chứng hiểm nguy.

Theo TS Thọ, khi tiến hành phẫu thuật thẩm mỹ bị chảy máu nhiều, người thực hiện cần tính đến lượng máu để bổ sung kịp thời. Chú ý nhiều trường hợp mổ kín khiến lượng máu mất nhưng viên chức thực hiện phẫu thuật lại không chú ý, dẫn đến nguy cơ tử vong.

• Có thể tự nâng mũi hay không: Chuyên gia đưa ra đáp khiến ai cũng sửng sốt Đọc ngay

Chuyên gia đặc biệt nhấn mạnh, tại những phòng thẩm mỹ, viện tư không đủ thầy thuốc có kinh nghiệm cũng như trang thiết bị cấp thiết thì việc bệnh nhân gặp biến chứng cũng là điều cực hiểm nguy dẫn đến tai biến nặng, thậm trí mạng vong.

giải phẫu thẩm mỹ nói chung có thể gây chảy máu nhiều, nhất là nâng ngực.

Khách hàng cần thành thật khai báo tiền sử bệnh và làm mọi xét nghiệm theo yêu cầu của bác sĩ

Chúng ta thường để ý quá nhiều đến việc chăm nom thân sau khi phẫu thuật thẩm mỹ làm sao để sức khỏe phục hồi tốt nhất, có được vẻ đẹp chấp nhận nhất… mà quên mất khâu khám, xét nghiệm trước khi làm cũng khôn cùng quan yếu. Thế nên, mới đây trường hợp một đàn bà phát hiện mình mang thai sau khi hút mỡ bụng khiến nhiều người lo âu đến thế.

Chuyên gia nhấn mạnh, đây là việc làm cực quan trọng để bảo vệ chính mình nhưng nhiều người vì ham làm đẹp thường bỏ qua. Nhất là làm tại những spa, viện thẩm mỹ không uy tín… dẫn đến tiền mất tật mang quá hiểm.

Chốt lại, phẫu thuật thẩm mỹ dù là làm tại bất cứ khu vực nào trên thân cũng cần được tiến hành tại những nơi uy tín với đội ngũ y bác sĩ giàu chuyên môn, kinh nghiệm và tay nghề cao. Tuyệt đối không làm tại các spa, thẩm mỹ, viện tư dù có lăng xê hay ho thế nào đi chăng nữa. An toàn, bảo đảm lâu dài trong giải phẫu thẩm mỹ là nguyên tố cần đặt lên hàng đầu là điều bất cứ ai làm đẹp cũng cần nhớ.

5 lời khuyên hữu ích trong cuộc sống vợ chồng

Bản thân cuộc sống vốn đã phức tạp, nếu bạn cứ nhất mực quan điểm hoặc hủ lậu, hay quá nín nhịn đều không tốt. Dưới đây là những điều bạn nên tham khảo và ứng dụng để cuộc sống với các mối quan hệ xung quanh trở nên tươi đẹp.

1. bướng bỉnh là điều không nên

Khi còn là một đứa trẻ, bác mẹ thường cho qua tuốt những gì con cái họ tỏ ra là kẻ cứng đầu, cứng cổ và cho rằng điều đó khôn cùng thường ngày. Khi trưởng thành và có công việc, liệu có phải quờ các đồng nghiệp của bạn sẽ bỏ qua đặc điểm này để bao dung với bạn?

Thật sai trái khi bạn không muốn nghe bất kỳ lời khuyên nào chỉ vì sự ngang bướng của bạn. Bạn sẽ không thể giải quyết bất kỳ vấn đề gì trong cuộc sống nếu cứ nhất quyết với sự ngang bướng của mình. vày, ngang bướng chẳng những không đem lại một mối quan hệ tốt đẹp mà còn gây ra thêm những vấn đề mới.

2. Biết yêu bản thân

"Khi bạn đang ở trong một mối quan hệ nào đó, đừng nên quên yêu chính mình." Đây là điều bạn nên ghi nhớ. Bạn có thể trông nom cho bất kì ai một cách hết dạ, nhưng không nên đánh mất bản thân. Yêu bản thân mình không có tức là ích kỷ, nó mang nghĩa in dấu, đeo đuổi ước mơ của mình và được hạnh phúc.

3. Không gian sống hòa bình là ưu tiên số một

Mỗi xung đột có thể được giải quyết một cách hòa bình. Đây là điều nên gắng thực hành. Nếu bạn là người nóng nảy, bạn khó có thể giữ im lặng khi không thích một điều gì đó. Việc cáu giận dẫn đến khó kiểm soát bản thân, thậm chí hò hét, khóc lóc hoặc quăng bát đĩa…Hãy cầm tiết chế và kiểm soát hành vi để các mối quan hệ xung quanh không bị ảnh hưởng. Cơm sôi nhỏ lửa là thành ngữ rất đúng trong việc giữ hòa khí khi có xung đột.

4. Biết lựa chọn

Mỗi lần phải đối mặt với một vấn đề nào đó và phải đưa ra chọn lựa là điều thường gặp trong đời sống. Bạn cần phải học cách để tự quyết định. Đây là một lời khuyên quý do chỉ có bạn mới là người độc nhất vô nhị chịu trách nhiệm về sự chọn lựa và quyết định của mình. Các cặp vợ chồng nên bàn thảo và cùng đưa ra quyết định, nhưng có những tình huống bạn buộc phải độc lập và tự quyết định.

5. trọng tự do cá nhân

Bất cứ khi nào bạn muốn tận hưởng khoảng không gian tự do như dành một đêm giao lưu với bạn bè, tập trung với đồng nghiệp hoặc họ hàng… Hãy chủ động xếp đặt và thông tin với đối tác về dự kiến của mình. Việc tin tưởng và coi trọng tự do cá nhân giúp cho mối quan hệ của bạn tốt đẹp và hạnh phúc.

Người bạn trăm năm của bạn có thể không phải là người hoàn hảo, họ cũng có nhiều thiếu sót, giống như vớ chúng ta. Tuy nhiên, để xây dựng một mối quan hệ hạnh phúc lâu dài, chúng ta hãy ráng để loại bỏ các suy nghĩ tiêu cực và chủ động xây dựng thói quen tích cực. 5 lời khuyên trên có bổ ích cho cuộc sống lứa đôi hay không, hãy thử vận dụng.

Mai Hương/HVQY

( theo Amerikanka LifeStyle )

Sơn tra- vị thuốc kiện tỳ cho người béo phì

Tên khác: Chua chát, Sơn tra, Táo mèo, Sán sá (Tày), Co sam sa (Thái).

Tên khoa học: Crataegus pinnatifida Bunge (bắc sơn tra, sơn tra), Crataegus cuneata Sieb.et Zucc. (nam sơn tra, dã sơn tra); họ: Rosaceae.

Công dụng: Bổ (quả nhiều vitamin C). Kích thích tiêu hóa, huyết ứ, áp huyết cao (quả).

Mô tả cây

- Bắc sơn tra (Crataegus pinnatifida) là một cây cao 6m, cành nhỏ thường có gai. Lá dài 5 - 10cm, rộng 4 - 7cm, có 3 - 5 thùy, mép có răng cưa, mặt dưới dọc theo các gân có lông mịn, cuống lá dài 2 - 6cm. Hoa mẫu 5, hợp thành tán. Đài có lông mịn, cánh hoa màu trắng, 20 nhị. Quả hình cầu, đường kính 1 - 1,5cm, khi chín có màu đỏ thắm.

- Cây nam sơn tra hay dã sơn tra (Crataegus cuneata) cao 15m, có gai nhỏ 5 - 8mm. Lá dài 2 - 6cm, rộng 1 - 1,4cm, có 3 - 7 thùy, mặt dưới lúc đầu có lông, sau nhẵn. Hoa mẫu 5, hợp thành tán. Cánh hoa trắng, 20 nhị. Quả hình cầu đường kính 1 - 1,2cm, chín có màu vàng hay đỏ.

- Ở Việt Nam cây đang khai thác với tên sơn tra hay chua chát, quả của hai loài cây khác nhau:

- Cây chua chát, còn gọi là sán sá (Tày) có tên khoa học Malus doumeri (Bois) Chev. Hay Docynia doumeri (Bois) Schneid, thuộc họ Hoa hồng (Rosaceae). Cây cao 10 - 15m, cây non có gai. Lá nguyên hình bầu dục dài 6 - 15cm, rộng 3 - 6cm, mép khía răng cưa. Hoa hợp thành tán từ 3 - 6 hoa, cánh màu trắng. Quả tròn hơi dẹt, khi chín ngả màu vàng lục, đường kính 5 - 6cm, cao 4 - 5cm vị chua hơi chát. Mùa hoa tháng 1 - 2, mùa quả tháng 9 - 10. Cây thường được phá hoang ở Cao Bằng, Lạng Sơn.

- Cây táo mèo, còn gọi là chi tô di (Mèo) có tên khoa học Docynia indica (Mall.) Dec. cùng thuộc họ huê hồng (Rosaceae). Cây nhỡ cao 5 - 6m, cây non có cành có gai. Lá đa dạng, ở cây non lá mọc so le, xẻ 3 - 5 thùy, mép có răng cưa không đều. Ở thời kỳ cây trưởng thành lá hình bầu dục dài 6 - 10cm, rộng 2 - 4cm, mép nguyên hoặc hơi khía răng. Hoa hợp từ 1 - 3 hoa, cánh hoa màu trắng. 30 - 50 nhị. Quả hình cầu thuôn, đường kính 3 - 4cm, khi chín màu vàng lục, có vị chua hơi chát. Mùa hoa tháng 3, mùa quả tháng 9 - 10.

Táo mèo mọc hoang và được trồng ở Lai Châu, Yên Bái, Sơn La, Lào Cai, độ cao trên 1.000m. Ngoài ra còn cây Docynia delavayi (Franch.) Schneid mùa hoa tháng 3, mùa quả tháng 6 - 7. Lá cây này cứng hơn cây trên, mặt dưới lá có lông cũng dày hơn. Quả cũng rưa rứa nhưng có cuống dài hơn.

Phân bố, thu hái và chế biến

- Trước đây sơn tra hoàn toàn nhập từ Trung Quốc vào. Những năm gần đây ta đã thu mua táo mèo và chua chát dùng với tên sơn tra. Như chúng ta thấy hai cây này đều khác chi sơn tra thật (Crataegus) do đó cần nghiên cứu so sánh việc sử dụng.

- Quả sơn tra hay chua chát, táo mèo chín được hái về, thái ngang hay bổ dọc, phơi hay sấy khô.

Thành phần hóa học

- Theo sự nghiên cứu sơn tra Trung Quốc, các nhà nghiên cứu Trung Quốc đã thấy có axit xitric, axit tactric, vitamin C, hydrat cacbon và protit.

- Năm 1957 Viện Nghiên cứu Thực phẩm của Trung Quốc phân tích sơn tra thấy protit 0,7%, chất béo 0,2%; hydrat cacbon 22%; caroten 0,00082%; vitamin C 0,0089%.

- Sơ bộ nghiên cứu sơn tra Việt Nam (Lào Cai, Hoàng Liên Sơn) thấy có 2,76% tanin; 16,4% chất đường; 2,7% axit hữu cơ (tactric, xitric tính theo H2SO4).

- Các chất tan trong nước (cao khô) là 31% độ tan 2,25% tan hoàn toàn trong HCl ( Lê Ánh, Bộ môn dược chất, 1961).

- Theo nghiên cứu của các nhà dược học Liên Xô cũ về quả sơn tra loài Crataegus Oxyacantha và Crataegus Sanguina Pall ngoài chất tani fructoza còn có chất cholin, axetylcholin phytoterin. Mới đây người ta lại còn thấy các axit hữu cơ thuộc loại tritecpen như axit oleanic, urso và crataegic.

- Trong hoa các loại sơn tra kể trên, có quexet quexitrin, tinh dầu và một số chất khác. Trong cây Crataegus Oxyacantha người ta còn thấy 2 chất đắng crataegin và oxyacanthin.

Tác dụng dược lý

- Quả sơn tra được Pootguôcxki B. B. (1951) và Checnuxep (1954) thuộc Liên Xô cũ nghiên cứu thấy chế phẩm của sơn tra làm tăng sự co bóp của cơ tim song song làm giảm sự kích thích của cơ tim. Sơn tra còn làm tăng sự tuần hoàn ở huyết mạch tim và huyết mạch não, tăng độ nhạy của tim đối với tác dụng của các glucozit chữa tim.

- Hoa và lá sơn tra được quần chúng và y học châu Âu từ lâu làm thuốc chữa tim, trong thí nghiệm và trên lâm sàng, thuốc chế từ hoa và lá làm mạnh tim, điều hòa sự tuần hoàn, giảm kích thích của tâm thần.

Công dụng và liều dùng

Hiện nay Đông y và Tây y dùng sơn tra với hai mục đích khác nhau.

Tây y coi sơn tra (hoa, quả, lá) là một vị thuốc cốt tác dụng trên tuần hoàn (tim, huyết mạch) và giảm đau, an thần.

Đông y lại coi sơn tra là một vị thuốc cốt tử tác dụng trên bộ máy tiêu hóa.

Theo tài liệu cổ, sơn tra có vị chua, ngọt tính ôn vào 3 kinh tỳ, vị và can; tiêu được các thứ thịt tích trong bụng. Tuy nhiên, trong tài liệu cổ ghi về sơn tra còn nói thêm là sơn tra phá được khí, hành ứ, hóa đờm rãi, giải được độc cá, lở sơn, chữa tả lỵ, trị tích thối, huyết khối, giảm đau, song song chú thích rằng: “Ăn nhiều sơn tra hao khí hại răng, những người gầy còm chớ ăn”.

Liều dùng trong Đông y: Ngày uống 3 - 10g dưới dạng sắc, uống một vị hoặc kết hợp với các vị thuốc khác.

Bài thuốc có vị sơn tra dùng cho người béo phì:

Triệu thị trừ chi giáng ứ ẩm gồm: câu kỷ tử 12g, hà thủ ô 12g, đan sâm 30g, uất kim 10g, phục linh 20g, thảo quyết minh 15g, sơn tra 15g, trạch tả 15g.

BS.CKII. HUỲNH TẤN VŨ