Thứ Hai, 11 tháng 11, 2019

Những cây thuốc dấu và thuốc giấu

“Thuốc dấu” có nhiều loại, đa phần dùng đắp, bó trị mụn nhọt, lở loét, hoặc cầm máu, do sang chấn. Còn “thuốc giấu” là giấu kín, giữ bí hiểm về loài cây thuốc nào đó.

Thuốc dấu còn gọi hồng tước san hô [Pedilanthus tithymaloides (L.)Poit.], họ thầu dầu (Euphorbiaceae)

Cây có chiều cao thân đến 1m, có nhựa mủ trắng như sữa. Cành vặn vẹo, mọc thẳng đứng. Lá hình trứng, mọc so le, thành 2 dãy đều nhau. Hoa màu đỏ, mọc ở ngọn. Thường ra hoa vào tháng 4-5 và tháng 8-9.

Thuốc dấu vừa làm cảnh vừa làm thuốc, được trồng ở hầu khắp mọi nơi trong nước. Thuốc dấu thường dùng tươi (lá, hoặc toàn cây), thu hái quanh năm. Thuốc dấu vị chua, hơi chát, tính hàn, có độc. Tác dụng thanh nhiệt giải độc, tán ứ tiêu thũng, chỉ huyết sinh cơ. Dùng trị chấn thương do ngã, ngoại thương chảy máu, hoặc mụn nhọt, đinh độc, lở ngứa; hoặc vết cắn của rết, côn trùng..., còn dùng để trị viêm kết mạc mắt, viêm da có mủ. Dùng ngoài, thường dùng lá tươi, hoặc nhựa cây, đắp bó, bôi vào nơi bị tổn thương. Hoặc dùng trong bằng cách lấy lá đã phơi khô, sao vàng hãm uống, liều 4- 6g.

Cây thuốc dấu – hồng tước san hô trị chấn thương do ngã, chảy máu, hoặc mụn nhọt, đinh độc, lở ngứa… Cây thuốc dấu – hồng tước san hô trị chấn thương do ngã, chảy máu, hoặc mụn nhọt, đinh độc, lở ngứa…

Thuốc dấu cà doong còn gọi là thuốc thượng (Phaeanthus vietnamensis Ban.), họ na (Annonaceae)

Cây gỗ nhỏ hoặc cây bụi, cao chừng 2-10m. Cành non, gần như thường lông. Lá thuôn hoặc gần hình mác, dài 9-16cm, rộng 3-7cm. Đầu lá nhọn, gốc lá hình nêm, hơi lệch. Hoa mọc so le với lá, thành xim màu vàng, hoa có cuống dài 1,5-3cm. Mùa hoa từ tháng 5-12. Quả hình trái xoan, khi chín màu vàng, sau chuyển thành màu mận chín. Thuốc dấu cà doong phổ biến ở Thừa Thiên Huế, Quảng Nam... Bộ phận dùng là lá, vỏ thân, vỏ rễ. Dân gian dùng lá non trị đau mắt. Vỏ rễ, vỏ thân và lá đem nấu cao dán mụn nhọt sưng tấy. Hoặc cao đặc chế từ lá chữa bệnh ỉa chảy.

Thuốc dấu Kunth, còn gọi là đa kim thường nhật [Ptyssiglottis kunthiana (Nees) B. Hansen], họ ô rô (Acanthaceae)

Là loại cây thảo có lông, thân nằm, sau đứng. Lá có phiến xoan hay hình mác, không lông, dài 2-5cm, rộng 1-3cm. Hoa ở nách lá, hay ở ngọn cây, màu trắng. Quả nang. Cây mọc trên núi đá vôi. Cây phổ quát ở vùng núi Hòa Bình. Người ta dùng lá cây thuốc dấu Kunth để làm thuốc đắp, bó, trị đau vùng tim, mụn nhọt, lở loét, bằng cách lấy lá non, thêm chút muối ăn, giã nát, rồi đắp, bó vào nơi bị bệnh.

Thuốc giấu

Là tên một cây thuốc của đồng bào tộc Xê - Đăng, thuộc tỉnh Kon Tum, nay được gọi là sâm Việt Nam (Panax Vietnamensis Ha et Grushv), họ nhân sâm (Araliaceae). Là cây thuốc quý, nên đồng bào dân tộc từ xưa tự bảo nhau phải “giấu” để dùng khi bị đau ốm. Về mặt hóa học, thân rễ và rễ của sâm Việt Nam chứa 49 hợp chất saponin; 7 hợp chất polyacetylen được phân lập; các acid béo: acid palmitic, oleic,… và 18 acid amin: tryptophan, lysin, arginin,...; các yếu tố vi lượng: K, Ca, Mg, Fe, Mn, Zn...; các hợp chất sterol: beta-sitosterol, daucosteron...; các hợp chất glucid: đường tự do, đường toàn phần...

Về tác dụng sinh học, rễ và thân rễ của sâm Việt Nam có tác dụng lên hệ thần kinh trung ương, liều thấp có tác dụng kích thích tâm thần, tăng hoạt động vận động, tăng trí tưởng, liều cao có tác dụng ức chế. Tác dụng chống trầm cảm ở chuột nhắt trắng. Tác dụng tăng sinh lực, chống lại sự mỏi mệt, giúp hồi phục sức lực, trong thực nghiệm chuột bơi. Tác dụng tăng thích nghi với điều kiện nhiệt độ 37 - 42 độ C và lạnh ở âm 5 độ C. Có tác dụng chống ôxy hóa tốt, tác dụng hồi phục số lượng hồng huyết cầu và bạch huyết cầu; tác dụng kích thích miễn dịch, làm tăng chỉ số thực bào trong thể nghiệm.

Theo YHCT, sâm Việt Nam có vị đắng, ngọt. Quy vào 2 kinh phế, tỳ. Công năng bổ khí, bổ phế. Dùng khi cơ thể suy nhược, biểu lộ mệt mỏi do chân khí suy kiệt, ăn, uống, tiêu hóa kém. Hoặc dùng khi khí phế suy nhược, hô hấp kém, khó thở; viêm họng, đau họng. Ngày dùng 6-10g, hãm hoặc sắc uống. Cũng có khi tán bột, uống với liều như trên. Nếu thể tạng hư, hàn, tức người có cảm giác lạnh và yếu mệt, xanh lướt, nên đem sâm việt Nam chích với gừng tươi.

Đã 40 năm từ ngày phát hiện ra sâm Ngọc Linh, hiện tại là sâm Việt Nam, với rất nhiều đặc tính quý về mặt hóa học, dược lý, trồng trọt, tạo nguồn nguyên liệu làm thuốc, song về mặt bào chế vẫn chưa có những sản phẩm mang tính đặc hữu cho sâm Việt Nam. Mặt khác, việc theo dõi về tác dụng lâm sàng thì cũng còn rất nhiều hạn chế, chưa xứng tầm với một cây “thuốc giấu” như sâm Việt Nam.

GS.TS. PHẠM XUÂN SINH

Bên trong JW Marriott Phu Quoc Emerald Bay, khu nghỉ dưỡng và spa sang trọng bậc nhất châu Á

Bên trong JW Marriott Phu Quoc Emerald Bay, khu nghỉ dưỡng và spa sang trọng bậc nhất châu Á - Ảnh 1.

Tọa lạc bên bãi cát trắng mịn và biển khơi xanh biếc của đảo Ngọc thiên đường, với trí tưởng tượng không giới hạn của "phù thủy resort" Bill Bensley, JW Marriott Phu Quoc Resort Emerald Bay kể câu chuyện về một ngôi trường Đại học giả tưởng - Lamarck University với 19 phân khoa đầy ấn tượng và kiến trúc "độc lạ".

Bên trong JW Marriott Phu Quoc Emerald Bay, khu nghỉ dưỡng và spa sang trọng bậc nhất châu Á - Ảnh 2.

Ở đó, mỗi ngóc ngách đều thấm đẫm phong cách cổ kính của kiến trúc Pháp, nhưng không hề trầm buồn mà được "biến hóa" như một bức tranh trẻ trung đầy màu sắc, đưa du khách ngược thời kì trở về thời thanh xuân tươi đẹp.

Bên trong JW Marriott Phu Quoc Emerald Bay, khu nghỉ dưỡng và spa sang trọng bậc nhất châu Á - Ảnh 3.

234 phòng, suite, căn hộ và villas của JW Marriott Phu Quoc Emerald Bay mang phong cách trải qua, tinh tế với tiện nghi thứ hạng được đặt khéo léo trong không gian trong sạch, nên thơ của bãi Kem, nơi du khách có thể ôm trọn cả màu xanh ngà ngọc vào tầm mắt, giữa cái gió dịu nhẹ mùi biển khơi trong sáng của đảo Ngọc.

Bên trong JW Marriott Phu Quoc Emerald Bay, khu nghỉ dưỡng và spa sang trọng bậc nhất châu Á - Ảnh 4.

Điểm nhấn của khu nghỉ dưỡng hai năm liên tiếp được "Oscar của ngành du lịch thế giới" vinh danh này là bể bơi con sò với thiết kế độc đáo, được coi như một trong những biểu tượng mới của du lịch Phú Quốc.

Bên trong JW Marriott Phu Quoc Emerald Bay, khu nghỉ dưỡng và spa sang trọng bậc nhất châu Á - Ảnh 5.

Không chỉ sở hữu kiến trúc hút độc bản và những tiện nghi chuẩn 5*, JW Marriott Phu Quoc Emerald Bay còn chinh phục cả những khách nghỉ khó tính nhất bằng hàng loạt trải nghiệm đẳng cấp. Đó là không gian đậm chất xa hoa và những bữa tiệc thượng lưu được chế biến bởi đầu bếp hạng sao Michelin...

Bên trong JW Marriott Phu Quoc Emerald Bay, khu nghỉ dưỡng và spa sang trọng bậc nhất châu Á - Ảnh 6.

…hay các "hoạt động ngoại khóa" đặc biệt được thiết kế riêng như tập yoga trên biển, đạp xe dạo quanh khu nghỉ dưỡng, khám phá nghệ thuật nấu ăn đặc sắc hay "chợ đêm" sầm uất và vui nhộn ngay trong khuôn viên khu nghỉ dưỡng vào cuối tuần.

Bên trong JW Marriott Phu Quoc Emerald Bay, khu nghỉ dưỡng và spa sang trọng bậc nhất châu Á - Ảnh 7.

Đặc biệt, Chanterelle - Spa by JW - "Spa cao cấp mới trổi nhất Đông Nam Á năm 2017" do World Luxury Spa & Restaurant Awards trao tặng đồng thời là "Khu nghỉ dưỡng và Spa trải qua bậc nhất châu Á" năm 2019 là trải nghiệm chẳng thể bỏ qua khi tới JW Marriott Phu Quoc Emerald Bay. Cảm hứng từ câu chuyện thần thiên "Alice in Wonderland" cùng những liệu pháp trị liệu tinh túy chuẩn 5* đã mang tới một không gian với những dịch vụ hoàn hảo cho trải nghiệm thư giãn đỉnh cao nơi đây.

Bên trong JW Marriott Phu Quoc Emerald Bay, khu nghỉ dưỡng và spa sang trọng bậc nhất châu Á - Ảnh 8.

Kiến trúc độc đáo cùng những trải nghiệm dịch vụ thứ hạng, chất lượng và khác biệt đã mang về cho JW Marriott Phu Quoc Emerald Bay các giải thưởng uy tín tầm cỡ thế giới, một lần nữa chứng tỏ sức hút của sản phẩm nghỉ dưỡng do Tập đoàn Sun Group đầu tư, đồng thời góp phần nâng tầm vị thế của du lịch Phú Quốc trên bản đồ du lịch thế giới.

Chủ Nhật, 10 tháng 11, 2019

Các yếu tố vi lượng với sức khỏe

Trên thế giới có hơn 2 tỷ người có nguy cơ thiếu vi chất dinh dưỡng, trên 1 tỷ người bị mắc bệnh và tật nguyền do hậu quả thiếu vi chất dinh dưỡng như thiếu máu dinh dưỡng, kém phát triển về trí tuệ, khả năng cần lao kém, học tập kém và mù lòa. Tình trạng thiếu acid folic là một trong các biểu hiện sớm của thiếu vitamin và là một chỉ số nhạy cảm của tình trạng thiếu hụt thực phẩm, đồng thời acid folic cũng có vai trò trong phòng ngừa các dị tật bẩm sinh.

Nguy cơ thiếu vitamin D gặp ở người cao tuổi do chế độ ăn thiếu vitamin D hay không tăng cường vitamin D, ít xúc tiếp với ánh nắng ác vàng và là một nguyên tố nguy cơ của bệnh loãng xương ở tuổi già. Bệnh loãng xương can hệ tới thiếu canxi, kali và vitamin C.

Ở Việt Nam từ kết quả cuộc Điều tra tình trạng thiếu một số vi chất dinh dưỡng của phụ nữ và trẻ nít 6 - 59 tháng tuổi tiến hành năm 2014 - 2015 cho thấy tỷ lệ thiếu vitamin A tiền lâm sàng ở trẻ nít dưới 5 tuổi là 13,0% và tỷ lệ vitamin A trong sữa mẹ thấp ở mức 34,8%. Thiếu máu do thiếu sắt chiếm tỷ lệ 63,6 % (ở trẻ nít < 5 tuổi); 54,3% (phụ nữ có thai) và 37,7% (phụ nữ tuổi sinh đẻ) trong các trường hợp thiếu máu; 80,3% phụ nữ có thai, 63,6% phụ nữ tuổi sinh đẻ và 69,4% trẻ em dưới 5 tuổi bị thiếu kẽm. Cuộc điều tra vi chất năm 2010 trên 19 tỉnh thành của Việt Nam cho thấy tình trạng thiếu vitamin D huyết thanh và tỷ lệ vitamin D thấp là 17% và 40% ở phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ, và là 21% và 37% ở trẻ em. Bên cạnh đó mức tiêu thụ vitamin D và canxi của phụ nữ và trẻ em mới chỉ đạt 1% và dưới 43% nhu cầu khuyến nghị.

Các yếu tố vi lượng với sức khỏe

Vai trò của các vitamin và khoáng chất:

Vitamin: Một chế độ ăn đủ vitamin có tác dụng tăng cường sức khỏe, phòng ngừa các bệnh kinh niên. Chế độ ăn cho mọi người cần có đủ các thực phẩm giàu các chất dinh dưỡng chống oxy hóa (vitamin C, E và -carotene), các nhóm vitamin B (vitamin B 6 , B 12 và các folat) để giảm các nguy cơ về bệnh tim và huyết mạch não, vitamin A và các folat có tác dụng giảm nguy cơ một số loại ung thư. Vai trò các chất chống oxy hóa với bệnh tim mạch là do khả năng ức chế của chúng đối với oxy hóa LDL-cholesterol, một khâu của quá trình xơ cứng động mạch. Tác dụng của vitamin B 6 , B 12 và các folat đối với bệnh tim do khả năng điều hòa chuyển hóa homocystein của chúng.

Ngoài tác dụng chống oxy hóa của các vitamin, vitamin B 6 còn cải thiện chức năng miễn nhiễm ở người lớn tuổi, các vitamin nhóm B và C cải thiện chức năng hoạt động thể lực ở trẻ con.

Các đối tượng dễ bị thiếu vitamin thường là trẻ nít, nữ giới có thai, đàn bà cho con bú và người già do nhu cầu tăng lên hoặc chế độ ăn thấp về năng lượng. Các nghiên cứu cho thấy ở người già nhu cầu về vitamin B 6 , B 12 , D và các folat cao hơn khi còn trẻ vì vậy khi thiếu thường ảnh hưởng đến nhiều chức năng như khả năng dung nạp glucoza, đáp ứng miễn nhiễm và nhận thức.

Chất khoáng và vi khoáng: Các chất khoáng có vai trò quan trọng đối với sức khỏe là canxi, sắt, iod, kẽm, natri, fluor; ngoài ra, tùy theo điều kiện địa lý, môi trường, có thể kể đến đồng, selen và các chất khác. Vai trò các vi khoáng rất đa dạng và giờ còn chưa biết đầy đủ.

thăng bằng khoáng trong khẩu phần và tình trạng protein có ảnh hưởng đến tính cảm nhiễm của cộng đồng đối với các kim khí nặng, ví dụ chế độ ăn giàu acid phytic ức chế hấp thu chì và sắt.

Điều kiện địa chất ảnh hưởng lớn đến hàm lượng một số chất khoáng, trong thực phẩm như iod, molipden, fluor, mangan mặt khác cách chế biến cũng có thể làm mất chất khoáng ví dụ xử lý nhiệt làm hao hụt selen và iod, đun sôi làm hao natri, kali và magie.

Canxi: Là thành phần thiết yếu của xương, là chất điều hòa thần kinh, chức năng màng cơ và cơ chế đông máu. Sau khi mãn kinh lượng canxi mất đi thường cao hơn tích lũy do đó dẫn tới bệnh loãng xương, tăng nguy cơ gãy xương. Nhu cầu canxi ở trẻ mỏ cũng cao vì cần cho quá trình cốt hóa.Tuy vậy, ảnh hưởng của các nguyên tố di truyền, hoạt động thể lực, mối quan hệ giữa các thành phần dinh dưỡng trong khẩu phần, mối quan hệ giữa canxi trong khẩu phần và tỷ trọng xương còn chưa biết đầy đủ.

Vitamin C, rau quả, kali và chất xơ tăng cường tiếp thu canxi, còn chế độ ăn, thừa protein (nhất là protein nguồn cội thực vật) làm mất canxi. Mặt khác chế độ ăn nhiều canxi (nhất là dạng bổ sung canxi) lại làm giảm hấp thu sắt và kẽm ở những chế độ ăn giàu acid phytic trong rau quả.

Tác dụng hợp lực của ba chất canxi, magie và kali trong duy trì chức năng hoạt động tâm thần và cơ xương cần được chú ý dù rằng hàm lượng của chúng trong thức ăn căn bản thường khác nhau.

Sắt: Là thành phần cần yếu của hem và xitocrom, tham dự vào nhiều phản ứng enzyme quan trọng. Thiếu sắt làm chậm sự phát triển của chức năng nhận thức, thay đổi về hành vi và giảm khả năng lao động ở người lớn. Tình trạng thiếu sắt cũng làm tăng nguy cơ nhiễm các kim loại nặng từ môi trường như cadmi và chì. Thức ăn động vật, vitamin C làm tăng hấp thụ sắt không ở dạng hem, trái lại các phytat, polyphenol, tannin và chất xơ lại làm giảm.

Thiếu sắt thường hay gặp ở người nghèo, thu nhập thấp do đó tăng cường sắt vào các thức ăn như ngũ cốc, đường, muối, nước mắm, nước tương đã được ứng dụng thành công ở nhiều nước để phòng chống thiếu máu do thiếu sắt.

Iod: Các rối loạn do thiếu iod mà trình bày là bướu cổ, ngu độn và đặc hiệu là khả năng học tập kém ở trẻ mỏ bị thiếu iod từ trong bào thai đang là vấn đề sức khỏe cộng đồng quan trọng. dùng các hải sản và đặc biệt dùng muối có tăng cường iod là giải pháp hữu hiệu nhất để phòng các rối loạn do thiếu iod.

Kẽm: Trong những năm gần đây sự quan tâm đến vi chất cần yếu này đã tăng lên do những hiểu biết về vai trò quan yếu của kẽm với sự tăng trưởng chiều cao (đặc biệt ở nam) và chức năng miễn dịch. Tính nhạy cảm đối với thiếu kẽm tăng lên ở các thời kỳ cường độ tổng hợp protein cao. nên tình trạng thiếu kẽm làm chậm tăng trưởng hay gặp ở trẻ mỏ thiếu dinh dưỡng có chế độ ăn nghèo các thức ăn giàu kẽm như sữa, thịt, cá, đang vận dụng một chế độ ăn hồi phục sau nhiễm trùng nhưng ít các thức ăn nói trên.

Các yếu tố vi lượng với sức khỏe

Tỷ lệ hấp thu kẽm trong khẩu phần chao đảo từ 10 - 30% phụ thuộc vào mối tương tác với các thành phần khác nhau như các chất xơ, các phytat. Do thức ăn nguồn cội động vật là nguồn kẽm có giá trị sinh vật học cao nên chúng cần đạt 10 - 25% tổng số protein của khẩu phần.

Selen: Tình trạng thiếu selen làm giảm hiệu lực gắn iod vào nội tiết tố triiodothyronin của tuyến giáp trạng, do đó dẫn tới sự chậm phát triển các tổ chức mô và các tả rối loạn do thiếu iod.

Gần đây người ta thấy rằng thiếu selen cùng với thiếu vitamin E làm tăng đậm độ cảm nhiễm đối với nhiều loại virus dẫn tới viêm ruột và viêm cơ tim. Selen tham gia ít nhất vào hai vai trò sinh vật học quan yếu. Một là dự vào quá trình bảo vệ tổ chức thân thể chống các thương tổn do các chất oxy hóa sinh ra trong thân sau chấn thương hay nhiễm trùng (hao hao viamin E và C), hai là tham gia vào tổng hợp triiodothyronin. Ngày nay người ta coi bệnh viêm cơ tim ở trẻ em và thiếu niên là do thiếu selen cùng với nhiễm một số virus.

Natri: Natri là thành phần cần yếu của dịch ngoại tế bào đóng vai trò như là yếu tố điều hòa sức ép thẩm thấu. Natri cũng cần cho thăng bằng toan kiềm.Chế độ ăn thiếu natri ít khi gặp, tình trạng thiếu natri chỉ xảy ra khi ra nhiều mồ hôi, ỉa chảy kéo dài hoặc bệnh thận.

Chế độ ăn nhiều natri có can hệ đến bệnh đột quỵ.Một số nghiên cứu khác chỉ ra mối can hệ giữa tăng áp huyết với chế độ ăn có nhiều natri. Do đó chế độ ăn giảm natri có lợi cho người tăng huyết áp.

Giữa natri, kali và canxi có mối tương tác với huyết áp.Duy trì tỷ lệ canxi/natri ăn nhập giúp điều chỉnh huyết áp hợp.

Điều chỉnh lượng natri trong khẩu phần ở giới hạn nhất thiết khi tăng áp huyết là một vấn đề sức khỏe cộng đồng.Mức “điều chỉnh” nên dựa vào mức đang sử dụng. bình thường lượng natri trong thức ăn tự nhiên đủ để đáp ứng nhu cầu do đó không cần đề ra giới hạn thấp. Người ta khuyến nghị giới hạn trên của natri không quá 6g/ngày hoặc 2,5g/1.000kcal.

ThS.BS. Nguyễn Văn Tiến

3 bài thuốc dưỡng da bằng thảo dược

Sau đây xin giới thiệu một số bài thuốc dưỡng da bằng thảo dược để các bạn tham khảo ứng dụng.

Bài 1 : ngân hoa 10g, liên kiều 10g, bạch chỉ 10g, xuyên khung 16g, đương quy 16g, kinh giới 12g, táo tàu 12g, thục địa 16g, sinh khương 8g, cam thảo 10g. Cho các vị vào nồi, đổ 1.500ml nước sắc lọc bỏ bã lấy 400ml, chia 2 lần uống trong ngày. Công dụng: chống mụn, chống ngứa, tăng cường dinh dưỡng cho da, ăn nhập với những người da sần nhiều mụn, chất da sạm vàng úa, thiếu dinh dưỡng.

Ngân hoa là vị thuốc chống viêm, trị mụn trên da rất hiệu quả.

Ngân hoa là vị thuốc chống viêm, trị mụn trên da rất hiệu quả.

Bài 2 : xuyên khung 12g, đương quy 16g, bạch thược 16g, kê huyết đằng 16g, đinh lăng 16g, phòng sâm 16g, hà thủ ô (chế) 16g, xa tiền 12g, long nhãn 16g, ngân hoa 10g, thương nhĩ (sao) 16g, cam thảo 10g. Cho các vị thuốc vào nồi, đổ 1.500ml nước, sắc lọc bỏ bã lấy 400ml, chia 2 - 3 lần uống trong ngày. Công dụng: bổ huyết, tăng cường sự đàn hồi cho làn da, mất nếp nhắn, rất hiệu quả cho người da xanh do thiếu máu, bệnh tim mất ngủ, da xanh sạm nhiều nếp nhăn, thiếu dinh dưỡng sau ốm dậy.

Bố chính sâm là một vị trong bài thuốc uống tác dụng thanh nhiệt, chống viêm.

Bố chính sâm là một vị trong bài thuốc uống tác dụng thanh nhiệt, chống viêm.

Bài 3 : nam sài hồ 12g, đan bì 10g, trạch tả 10g, hoàng cầm 12g, phòng sâm 16g, sâm hành 6g, bố chính sâm 20g, uất kim 12g, hương phụ 12g, ích mẫu 16g, hoàng kỳ 16g, chi tử 10g, rau má 20g, bạch thược 16g. Cho các vị thuốc vào nồi, đổ 1.500ml nước, sắc lọc bỏ bã lấy 400ml, chia 2 lần uống trong ngày. Công dụng: thanh nhiệt, mát gan, chống ngứa chống viêm. Bài này dùng rất tốt cho những người can khí uất kết, da nóng, mặt nổi nhiều mụn, nước đái vàng, ỉa không thông, hay bị đỏ da, da dày từng mảng. Lưu ý: khi dùng bài này nên kiêng các chất kích thích như rượu bia, cà phê, thuốc lá và các thức cay nóng.

danh y Thanh Ngọc



Hari Won gặp “tai nạn" nàng nào cũng dễ gặp phải khi đánh son, nhìn đến thương nhưng khó mà nhịn cười

Khi xuất hiện trước công chúng, các ngôi sao luôn cầm xuất hiện với hình ảnh hoàn hảo chỉn chu nhất. Thế nhưng thương thay cho cô nàng Hari Won, xinh đẹp là thế, makeup kỹ lưỡng là vậy mà mới đây cô lại gặp ngay "tai nạn" với chuyện họa mặt. Đáng buồn hơn, nhìn hình ảnh của Hari Won, dân tình chẳng thương mà chỉ biết phì cười vì quá quắt yêu.

Hari Won gặp “tai nạn nàng nào cũng dễ gặp phải khi đánh son, nhìn đến thương nhưng khó mà nhịn cười - Ảnh 1.

Chuyện là trong hình ảnh mà Hari Won đăng tải, cô nàng tự tín selfie với khuân mặt trang điểm kỹ lưỡng, nhưng bất thần nhất là phần son lem luốc thiếu chỉn chu.

Hari Won gặp “tai nạn nàng nào cũng dễ gặp phải khi đánh son, nhìn đến thương nhưng khó mà nhịn cười - Ảnh 2.

Bà xã Trấn Thành còn tự tín chụp ảnh cận cảnh cho thôi đôi môi nhem nhuốc do son lem ra ngoài như dọa ma người đối diện.

Theo Hari Won san sớt, sau sự kiện ngày hôm đó, cô nàng hoàn toàn không phát hiện ra lỗi sai điểm trang này mà còn vô từ chụp hình cùng fan, đến khi về nhà mới giật thột nhận ra đôi môi "sai quá sai" này. có nhẽ do khi biểu diễn, Hari Won đã vô tình để mic sát với môi khiến son bị lem ra ngoài và dây xuống tận dưới cằm mà chẳng hay.

Khi cầm mic trình diễn, có thể Hari Won đã vô tình khiến son dính lên mic, sau đó dây vào phần cằm mới dẫn đến tai nạn dở khóc dở cười trên.

Thực tế việc son phấn dính lên mic cũng là tai nạn mà nhiều ngôi sao có thể gặp phải. Tuy nhiên chia sẻ cộng với lối chụp hình khôi hài của Hari Won khiến dân tình chẳng thương mà chỉ biết phì cười vì quá đáng yêu.

Trước đó anh chàng Ali Hoàng Dương cũng từng gặp tai nạn khi biểu diễn với đôi môi đỏ choét do dính từ mic của Thảo Trang - người biểu diễn trước nam ca sĩ trong 1 sự kiện.

Hari Won gặp “tai nạn nàng nào cũng dễ gặp phải khi đánh son, nhìn đến thương nhưng khó mà nhịn cười - Ảnh 4.

Ali Hoàng Dương cũng từng khiến dân tình phì cười khi trình diễn với đôi môi đỏ choét như son phấn quá đà...

Hari Won gặp “tai nạn nàng nào cũng dễ gặp phải khi đánh son, nhìn đến thương nhưng khó mà nhịn cười - Ảnh 5.

... nhưng thực tại là do anh đã "lãnh hậu quả" khi biểu diễn sau Thảo Trang - cô nàng vốn điểm trang khá đậm, khiến son dính lên mic.

Thứ Bảy, 9 tháng 11, 2019

Cục An toàn thực phẩm nhận Huân chương Lao động Hạng Nhất

Trong diễn văn Kỷ niệm 20 năm thành lập Cục ATTP, PGS.TS.Nguyễn Thanh Phong, Cục trưởng Cục ATTP cho biết, trong 20 năm thành lập, Cục ATTP đã xây dựng và trình các cấp có thẩm quyền ban hành nhiều văn bản quy phạm pháp luật quan trọng như Luật ATTP, các Nghị định và Thông tư hướng dẫn Luật, các chiến lược, kế hoạch hành động nhà nước về ATTP, các Chỉ thị của Đảng, Nghị quyết của Quốc Hội…đáp ứng đề nghị công tác quản lý ATTP của nước ta cũng như thích hợp với quá trình hội nhập quốc tế.

Thay mặt Chủ tịch nước, đồng chí Đặng Thị Ngọc Thịnh, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng , Phó chủ toạ nước trao tặng Huân chương lao động Huân chương cần lao hạng Nhất cho Cục An ATTP

Công tác thông tin, giáo dục được đẩy mạnh giúp nâng cao nhận thức và tầm quan yếu của công tác bảo đảm ATTP đối với sức khỏe dân chúng cũng như phát triển kinh tế xã hội của cả nước. Công tác thanh tra, kiểm nghiệm được đẩy mạnh và quan hoài đầu tư giúp ngăn chặn và xử lý nhiệm vụ vi phạm về ATTP giúp cho thị trường thực phẩm ngày một an toàn hơn.

Bên cạnh đó, Cục ATTP cũng đã hoàn tất tốt nhiệm vụ thường trực giúp việc cho Ban chỉ đạo liên ngành Trung ương về ATTP đồng thời cũng là đơn vị trước tiên của Bộ Y tế ứng dụng thành công dịch vụ công trực tuyến cấp độ 4, giải quyết quơ thủ tục hành chính qua mạng giúp tùng tiệm lớn thời kì, công sức của người dân và doanh nghiệp…

Thay mặt Chủ tịch nước, đồng chí Đặng Thị Ngọc Thịnh, Phó Chủ tịch nước trao tặng Huân chương cần lao hạng Nhì cho 2 cá nhân chủ nghĩa thuộc Cục ATTP và thừa ủy quyền của Chủ tịch nước, PGS.TS Nguyễn Thị Kim Tiến, Bộ trưởng Bộ Y tế, Trưởng Ban Bảo vệ chăm nom sức khỏe cán bộ TW trao tặng Huân chương lao động hạng Ba cho 2 cá nhân thuộc Cục ATTP

Đến nay thực phẩm của Việt Nam đã xuất khẩu đến hơn 190 nhà nước và vùng đất lãnh thổ. Hệ thống chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm đã được xây dựng tại tại tất cả các tỉnh, thành thị trên cả nước với gần 2.000 cán bộ, công nhân viên chức và người cần lao.

Phát biểu tại Lễ kỷ niệm, PGS.TS.Nguyễn Thị Kim Tiến, Bộ trưởng Bộ Y tế, Trưởng Ban Bảo vệ trông nom sức khỏe cán bộ TW đánh giá cao các kêt quả Cục ATTP đã đạt được và cho biết, năm 1999 trước yêu cầu đòi hỏi càng ngày càng cao của công tác bảo đảm chất lượng vệ sinh ATTP cần thiết phải có một cơ quan chuyên trách thuộc Bộ Y tế giúp Chính phủ thống nhất quản lý quốc gia về bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm trên cả nước.

Sau một thời gian hăng hái chuẩn bị, đặc biệt được sự quan tâm chỉ đạo sát sao của Cố Bộ Trưởng Đỗ Nguyễn Phương cùng sự viện trợ của các Bộ - Ngành. Ngày 04/02/2999 Thủ tướng Chính phủ Phan Văn Khải đã ký ban hành hình định số 14/QĐ – TTg thành lập Cục quản lý chất lượng vệ sinh ATTP trực thuộc Bộ Y tế - tiền thân của Cục ATTP ngày nay.

PGS.TS Nguyễn Thị Kim Tiến, Bộ trưởng Bộ Y tế, Trưởng Ban Bảo vệ coi sóc sức khỏe cán bộ TW phát biểu tại buổi lễ kỷ niệm 20 năm thành lập Cục ATTP

Trong 20 năm qua từ một đơn vị với 30 cán bộ công chức, hơn 10 Đảng viên, cơ sở vật chất, điều kiện làm việc cực kỳ khó khăn, tuy nhiên cán bộ công nhân viên chức Cục ATTP đã kết đoàn vượt qua mọi khó khăn, thách thức hoàn tất xuất sắc nhiệm vụ mà Bộ Y tế giao cho.

Theo Bộ trưởng, nhiệm vụ sắp tới đối với công tác bảo đảm ATTP còn khôn xiết nặng nề, đặc biệt là vấn đề ATTP trong các khu công nghiệp, các dài, việc sinh sản kinh dinh thực phẩm chức năng, vấn đề sử dụng phụ gia thực phẩm, việc kiểm soát thực phẩm nhập khẩu… đòi hỏi Cục ATTP phải núm nhiều hơn nữa.

Do đó, tập thể Cục ATTP cần tiếp phát huy ý thức đoàn kết, sáng tạo, khắc phục khó khăn tranh thủ sự tương trợ giúp đỡ của các đơn vị trong và ngoài Ngành Y tế để thực hiện thắng lợi các đích mà quyết nghị số 20 về tăng cường công tác bảo vệ, trông nom và nâng cao sức khỏe quần chúng trong tình hình mới và Nghị quyết số 21 về công tác dân số trong tình hình mới của Ban Chấp hành Trung ương khóa 12 đã đề ra.

PGS.TS.Nguyễn Thanh Phong, Cục trưởng Cục ATTP phát biểu diễn văn Kỷ niệm 20 năm thành lập Cục



Thay mặt chủ toạ nước, đồng chí Đặng Thị Ngọc Thịnh- Phó chủ toạ nước trao tặng Huân chương lao động hạng Nhất cho Cục ATTP vì đã có thành tích xuất sắc trong công tác từ năm 2013-2017 góp phần vào sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ sơn hà; trao tặng Huân chương cần lao hạng Nhì cho 2 cá nhân chủ nghĩa thuộc Cục ATTP là PGS.TS Nguyễn Thanh Phong- Cục trưởng Cục ATTP và TS Nguyễn Hùng Long- Phó Cục trưởng Cục ATTP.

Cũng tại lễ kỷ niệm, thừa ủy quyền của chủ toạ nước, đồng chí Nguyễn Thị Kim Tiến trao tặng Huân chương cần lao hạng Ba cho 2 cá nhân thuộc Cục ATTP.



Bộ trưởng Bộ Y tế cũng đã có Quyết định tặng Bằng khen cho 6 tập thể, 10 cá nhân chủ nghĩa thuộc Cục ATTP vì đã có nhiều thành tích, đóng góp trong quá trình xây dựng và phát triển đơn vị và trao tặng Bằng khen cho 8 tập thể, 4 cá nhân chủ nghĩa thuộc Chi cục An toàn thực phẩm các tỉnh/đô thị vì đã có thành tích xuất sắc trong việc triển khai Chỉ thị số 13/CT-TTg ngày 09/5/2016 của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường bổn phận quản lý quốc gia về ATTP

thanh bình

Phòng thừa cân béo phì: Dinh dưỡng lành mạnh, lối sống năng động

Một số người ít có thời gian nấu bếp ở nhà, thay vào đó là ăn ở nhà hàng, đặc biệt ở khu vực thị thành, càng ngày càng phụ thuộc vào siêu thị, cửa hàng bán đồ ăn nhanh, thức ăn đường phố.

Béo phì nguy hại hơn dịch bệnh

Một sự kết hợp của chế độ ăn uống thiếu lành mạnh và lối sống ít vận động đã khiến tỷ lệ thừa cân béo phì và các bệnh không lây truyền gia tăng nhanh chóng, tỷ lệ này không chỉ ở các nước phát triển, mà còn ở các nước thu nhập thấp, nơi đói cùng tồn tại.

Hiện nay, trên thế giới có trên 800 triệu người đang bị đói, trong khi đó có tới trên 670 triệu người lớn và 120 triệu trẻ con bị béo phì và trên 40 triệu trẻ thơ bị thừa cân. Có trên 150 triệu bé dưới 5 tuổi bị thấp còi và 50 triệu bị gầy còm. Chế độ ăn uống không lành mạnh cùng với lối sống ít vận động là căn do quan trọng gây tử vong; tỷ lệ tử vong này đã lớn hơn cả căn do do hút thuốc, song song tỷ lệ tử vong do tình trạng thừa cân và béo phì còn cao hơn cả do đói.

Nhiều hình thức suy dinh dưỡng có thể cùng tồn tại ngay trong một gia đình và ngay cả ở mỗi cá nhân chủ nghĩa trong các giai đoạn khác nhau của thế cuộc và có thể truyền từ thế hệ này sang đời khác. Mỗi năm mất khoảng 2 nghìn tỷ đô la để điều trị các vấn đề sức khỏe do béo phì gây ra. Chế độ ăn uống không lành mạnh hiện là nguy cơ đầu tiên dẫn đến tử vong do các bệnh không lây truyền (NCD) như các bệnh về tim mạch, đái tháo đường và một số loại ung thư.

Ở Việt Nam, theo kết quả của cuộc điều tra năm 2017 - 2018 tại 75 trường (với đối tượng nghiên cứu là học trò tiểu học, THCS và THPT) thuộc 25 xã/phường của TP Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, Thái Nguyên, Nghệ An và Sóc Trăng cho thấy có sự tồn tại đồng thời cả hai thái cực về suy dinh dưỡng là thiếu cân và thừa cân béo phì ở trẻ mỏ đồng thời có sự khác biệt theo vùng. con trẻ ở vùng nông thôn có tỷ lệ suy dinh dưỡng (thể thiếu cân, chiều cao thấp) cao hơn ở tỉnh thành, trái lại thừa cân béo phì tập trung cao ở vùng thành phố, song song cấp học càng thấp tỷ lệ thừa cân béo phì càng cao.

Phòng thừa cân béo phì Ảnh minh họa

học sinh tiểu học ở tỉnh thành có tỷ lệ thừa cân béo phì rất cao 41.9% và nông thôn là 17,8%; tỷ lệ thấp còi ứng là 3.9% và 10.7%. Với học sinh trung học cơ sở ở thị thành thừa cân béo phì là 30.5%, trong khi đó ở nông thôn là 11.2%; Tuy nhiên, học trò THCS vùng nông thôn lại có tỷ lệ thấp còi lên tới 20,1% và 3,8% ở thành thị. Đối với học sinh THPT, tỷ lệ thừa cân béo phì thấp hơn so với học sinh tiểu học và THCS, nhưng tỷ lệ này ở tỉnh thành cũng cao hơn vùng nông thôn, tuần tự là 13,5% và 6,2%, tình trạng thấp còi ở học sinh THPT nông thôn vẫn chiếm tỷ lệ cao là 14,9% và 8,6% là học sinh đô thị.

duyên do của thừa cân béo phì trẻ em ở độ tuổi học đường là do chế độ ăn quá dôi, ăn quá nhiều so với nhu cầu và lề thói ít hoạt động thể lực.

Thế nào là chế độ ăn uống lành mạnh?

Chế độ ăn uống lành mạnh là một chế độ ăn đáp ứng đủ nhu cầu dinh dưỡng cho cơ thể bằng cách cung cấp lương thực, thực phẩm đầy đủ, an toàn, giàu dinh dưỡng và đa dạng để thân thể có cuộc sống hăng hái và giảm nguy cơ mắc bệnh. Chế độ ăn uống lành mạnh gồm nhiều loại thực phẩm như trái cây, rau, các loại đậu, các loại hạt và ngũ cốc nguyên hạt, thực phẩm ít chất béo (đặc biệt là chất béo bão hòa), ít đường và muối.

Dinh dưỡng hợp lý là nền móng của sức khỏe.Bữa ăn đầy đủ chất dinh dưỡng là thực phẩm của bữa ăn cung cấp đầy đủ năng lượng, đủ chất đạm, chất béo, chất khoáng, vitamin và đủ nước cho thân thể.Trong khẩu phần ăn có các chất sinh năng lượng là chất bột, đạm, béo, rau xanh và hoa quả chín cung cấp vitamin và chất xơ.

Bữa ăn cân đối là bữa ăn trong đó các chất dinh dưỡng ở tỷ lệ cân đối hợp lý.Khẩu phần năng lượng từ chất bột chiếm 55 - 67%, chất đạm là 13 - 20%, chất béo là 20 - 25%. Cần Thực hiện chế độ ăn hợp lý như sau:

Nhóm thực phẩm giàu đạm: Cần ăn kết hợp cả thực phẩm giàu đạm động vật từ các loài gia súc, gia cầm, hải sản và đạm thực vật từ các loại đậu, đỗ… Các loại thịt đỏ (như thịt lợn, thịt bò …) có nhiều sắt giúp phòng thiếu máu thiếu sắt. Tuy nhiên ăn nhiều thịt đỏ lại làm tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch, ung thư, gout… do có chứa nhiều cholesterol, nhân purin… do vậy không nên ăn nhiều. Nên tăng cường ăn thịt gia cầm như gà, vịt, ngan, chim… và ăn chí ít 3 bữa cá mỗi tuần.Các loại cá nhỏ nấu nhừ ăn cả xương, tôm, tép ăn cả vỏ và cua là nguồn cung cấp canxi tốt cho cơ thể.Các loại hạt đậu, đỗ cũng là nguồn đạm thực vật tốt, cung cấp một số acid amin thiết yếu mà đạm động vật thường có ít. Mỗi người trưởng thành có mức lao động làng nhàng nên ăn 160g thịt lợn/ngày hoặc 180g cá, 230g trứng, 300g đậu phụ/ngày.

Nhóm chất béo (mỡ động vật và dầu thực vật) cung cấp năng lượng (9kcal/1g), hỗ trợ kết nạp các vitamin tan trong chất béo như vitamin A, D, E, K. Mỡ động vật thường chứa nhiều chất béo bão hòa nên hạn chế ăn, nhưng mỡ cá và mỡ gia cầm có nhiều chất béo chưa bão hòa, đặc biệt omega 3, 6, 9 có lợi cho sức khỏe.

Các loại dầu thực vật cũng thường có nhiều chất béo chưa bão hòa nên có tác dụng tốt cho tim mạch và được khuyến khích tiêu thụ như dầu đậu nành, dầu mè, dầu hướng dương, dầu hạt cải… Nhưng cũng có một số loại dầu thực vật có chứa nhiều chất béo bão hòa (như dầu cọ) cũng không nên ăn nhiều.Không nên ăn quá nhiều các món xào, rán, nướng và nên tăng cường ăn các món luộc, hấp để giảm mất mát các chất dinh dưỡng và biến đổi thực phẩm gây tác hại cho sức khỏe.

Thực phẩm chế biến sẵn có nhiều chất béo (snack, khoai tây chiên, bim bim, gà rán, thịt nướng, pizza…) cũng là nguồn cung cấp năng lượng đáng kể, nếu tiêu thụ quá nhiều cũng dễ gây thừa cân béo phì, tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch. Mỗi người trưởng thành mỗi ngày nhàng nhàng nên ăn khoảng 25 - 30g dầu, mỡ tương đương 5 - 6 thìa cà phê dầu, mỡ.

Nhóm rau, quả cung cấp vitamin và khoáng chất giúp cơ thể phát triển ở trẻ nhỏ và làm cho thân thể khỏe mạnh, chống lại bệnh tật ở mọi lứa tuổi. Các loại rau lá màu xanh sẫm và các loại rau, quả màu vàng, đỏ là nguồn cung cấp vitamin A giúp sáng mắt, tăng sức đề kháng và chất sắt giúp chống thiếu máu thiếu sắt, giúp tăng trưởng và phát triển tốt. Bên cạnh đó rau, quả còn chứa nhiều chất xơ và các chất chống oxy hóa nên có tác dụng nâng cao sức khỏe và phòng chống các bệnh mạn tính không lây.

Tổ chức Y tế Thế giới khuyến cáo nên ăn chí ít 400g rau, quả mỗi ngày; trẻ em cũng cần tập cho ăn rau, quả với cách chế biến thích hợp. Những người thừa cân, béo phì, rối loạn glucose máu, đái tháo đường nên lưu ý hạn chế các loại quả chín ngọt và nhiều năng lượng như chuối, xoài, mít, vải… Nên ăn đa dạng các loại rau và quả.

Các loại gia vị mặn và đồ ngọt cần hạn chế tiêu thụ. Ăn thừa muối làm tăng nguy cơ tăng huyết áp, tai biến mạch máu não, nhồi máu cơ tim, ung thư dạ dày, loãng xương, sỏi thận … bây giờ phần nhiều người dân đều ăn thừa muối từ 2 - 3 lần so với nhu cầu khuyến nghị là 5g muối/ngày (1 thìa cà phê), hoặc 8g bột canh (1,5 thìa cà phê), 25ml nước mắm (3 thìa con cá loại thìa nhỉnh hơn thìa cà phê), 35ml xì dầu (3,5 thìa con cá). thành thử hạn chế ăn các món kho, rim, rang; hạn chế ăn các thực phẩm chế biến sẵn như giò, chả, xúc xích, thịt xông khói, bim bim, các món ăn rang muối, dưa cà muối, cá khô.

Các loại đồ ngọt như: đường, mật ong, bánh kẹo, nước ngọt, các loại nước ép hoa quả, các loại sữa nước, sữa bột có nhiều đường, cà phê tan có đường… nếu tiêu thụ nhiều đều làm gia tăng nguy cơ thừa cân, béo phì, đái tháo đường, bệnh tim mạch. nên, cần hạn chế các loại đường, bánh kẹo; nên uống các loại nước quả ép tươi ít hoặc không đường, sữa không đường. Mỗi người mỗi ngày không nên ăn quá 25g đường từ tất cả các nguồn thực phẩm, đồ uống, tương đương 5 thìa cà phê đường.

Uống đủ nước sạch hàng ngày (1,5 - 2,5 lít) cũng cấp thiết để có thân thể khỏe mạnh , nhất là trong những ngày nắng nóng. Cần hạn chế và không lạm dụng rượu, bia. Đối với nam giới nên uống không quá 2 đơn vị rượu hoặc nữ giới không nên quá 1 đơn vị rượu mỗi ngày. Một đơn vị rượu tương đương 1 cốc vại bia hoặc 30ml rượu mạnh.

Mỗi loại thực phẩm đều có những ích và cả những nguy cơ bất lợi khi sử dụng không hợp lý như dùng quá ít hoặc quá nhiều. Do đó nên sử dụng hợp lý và đa dạng các loại thực phẩm, kết hợp cả thực phẩm nguồn cội động vật và thực phẩm nguồn gốc thực vật trong từng món ăn và từng bữa ăn để có chế độ ăn hợp lý giàu dinh dưỡng và nâng cao sức khỏe.

tập luyện để đốt mỡ thừa

thực hành lối sống lành mạnh, lối sống năng động giúp tiêu hao năng lượng, vận động để “đốt” lượng mỡ thừa giúp thân thể săn chắc, khỏe mạnh và phòng thừa cân béo phì:

Hoạt động thể lực giúp cho hệ xương, hệ hô hấp, hệ tuần hoàn khỏe mạnh, ngoại giả còn giúp gian thừa cân béo phì. Hạn chế thói quen ít vận động, khuyến khích mọi người tăng cường hoạt động thể lực, đặc biệt là trẻ thơ cần hạn chế thời kì không vận động như ngồi xem ti vi, chơi điện tử, máy tính, điện thoại. Hoạt động thể lực và tập tành thế nào để tiêu hao nhiều năng lượng từ nguồn mỡ dự trữ là nguyên tố cốt lõi.

Phòng thừa cân béo phì Ảnh minh họa

Để kiểm soát cân nặng cần tập tành với cường độ thấp và thời gian vận động kéo dài. Hoạt động thể lực và tập tành chí ít phải từ 60 phút mỗi ngày, càng đa dạng các loại thể hoạt động hoặc các môn thể thao càng tốt, đồng thời luyện tập đều đặn, thẳng và lâu dài thì tác động càng lớn.

Hoạt động thể lực, thể dục đúng cách để phòng thừa cân béo phì đòi hỏi sự kiên trì, đúng phương pháp, đúng liều lượng và thời gian thích hợp. Tùy theo từng lứa tuổi, thị hiếu và sức khỏe mà lựa chọn các hoạt động thể lực sao cho hợp. Tăng cường vận động mỗi ngày và duy trì cân nặng ở mức vừa phải là những yếu tố quan yếu để có sức khỏe tốt, gian thừa cân béo phì.

Thực hiện lối sống lành mạnh, tăng cường hoạt động thể lực, duy trì cân nặng hợp lý, không hút thuốc lá, hạn chế uống rượu bia, nước có ga và ăn, uống đồ ngọt.

TS.BS. PHAN BÍCH NGA